نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
پیشنهاد ما
پرونده شجره خبیثه ملعونه
اندیشنامه امت واحده
پرونده تحولات یمن : مظلوم پایدار






فرار به عربستان سعودی در حال محاکمه ... به درک واصل شد ...
به زودی سرنگون خواهد شد... به زودی سرنگون خواهد شد... به زودی سرنگون خواهد شد...
صفحه اصلي > مخزن محتوای بیداری اسلامی > تحلیل 
اخبار > آیا مصر به روسیه نزدیک می‌شود ؟
 


شماره خبر :٣٠٣٥٦٤ 

  تاریخ انتشار خبر : 1392/07/09    ا   ٠٨:٢٣

ادای یک شخصیت، احیای یک رابطه
آیا مصر به روسیه نزدیک می‌شود ؟
گامی به پیش و گامی به پس؛ این رویکرد کلی مصر در قبال روسیه و پیش‌تر اتحاد جماهیر شوروی بوده است. البته وزن گامی به پس در این میان سنگینی می‌کند.
پایگاه خبری تحلیلی بیداری اسلامی : آیا مصر به روسیه نزدیک می‌شود ؟

سودابه رخش

گامی به پیش و گامی به پس؛ این رویکرد کلی مصر در قبال روسیه و پیش‌تر اتحاد جماهیر شوروی بوده است. البته وزن گامی به پس در این میان سنگینی می‌کند.

روزی جمال عبدالناصر، مصر را از سلطه بریتانیا آزاد کرد و در اوج جنگ سرد خود را در جبهه اتحاد جماهیر شوروی قرار داد. سپس انور سادات در پی شکست نظامی از اسراییل مشاوران روسی را اخراج و به سمت معادله صلح پیش‌رفت و بار دیگر مصر را متحد آمریکا کرد.سادات در یک حرکت ضربتی، مصر را از مدار شوروی خارج کرد و ضربه محکمی به موقعیت مسکو در خاورمیانه زد. بر هیچ‌کس پوشیده نیست که مبارک هم متحد آمریکا بود و مرسی نیز در همین راه قدم برمی‌داشت.

اما امروز مصر تحت رهبری ژنرالی است که می‌خواهد جا پای جمال عبدالناصر بگذارد و مصر را به روسیه نزدیک کند. گویی با به روی کار آمدن او جمال عبدالناصر هم زنده شده و از آن سو روابط دو طرف هم احیا شده است.

با کودتای نظامیون علیه مرسی، باراک‌اوباما بدون آنکه اقدام ارتش در سرنگونی مرسی را کودتا بنامد از آن انتقاد کرد و حالا آمریکا در حال بازنگری روابط دیرینه خود با شورای نظامی مصر است. از زمان روی کار آمدن دولت انتقالی مصر و سرکوب خشن اپوزیسیون این کشور از سوی نظامیون حاکم، ایالات متحده بارها تهدید کرده که کمک‌های مالی خود به شورای نظامی مصر را حذف می‌کند.

اما با فاصله افتادن میان قاهره- واشنگتن، روسیه سخت در تلاش است که خلأ اختلاف میان آمریکا و مصر را پر کند. پشت کردن واشنگتن به سوریه و مصر و ماهی گرفتن روسیه از آب گل‌آلود ممکن است موجب بیشترین نفوذ روسیه در منطقه پس از جنگ سرد شود. در حال حاضر روابط اقتصادی مصر و روسیه در سطحی خوب و گردشگری روسیه در مصر هم رو به رشد است.

بسیاری از تحلیلگران داخلی و افکار عمومی مصر نیز خواهان نزدیکی این کشور به روسیه هستند. به عقیده یکی از این تحلیلگران: «دولت موقت مصر تحت فشار ایالات متحده آمریکا و غرب است و بنابراین نه تنها به حمایت‌های منطقه‌ای از جمله پشتیبانی عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج‌فارس نیاز دارد بلکه نیازمند کمک‌های قدرت‌های جهانی است. روسیه و درواقع پوتین یکی از عوامل مقاومت بشار اسد تاکنون بوده است، بدون حمایت دیپلماتیک، نظامی- لجستیکی و اخلاقی پوتین، حکومت بشار اسد نمی‌توانست تا الان جان سالم به در ببرد و دولت موقت مصر هم برای ادامه راه به چنین حمایتی نیاز دارد.»

این امکان وجود دارد که آمریکا و اتحادیه اروپا به‌منظور مهار مقامات نظامی، ارتش مصر را تحریم کنند و درست در همین زمان پوتین آماده است قدم در راهی بگذارد که دیگران از آن خارج شده‌اند. درصورت لغو کمک‌های مالی آمریکا به ارتش مصر، پوتین حتما از فرصت استفاده کرده و شانس خود را امتحان می‌کند. نباید فراموش کرد که روسیه بعد از آمریکا، دومین صادرکننده اسلحه در جهان است.

سلیمان شفیق، متفکر چپ بر این باور است که پوتین درصدد چیره‌شدن بر وضعیت مصر است و واکنش ایالات متحده هم موجب گسترش نفوذ روسیه در خاورمیانه می‌شود. به گفته شفیق: «روسیه عمیقا در بحران مصر نقش دارد. این یک فرصت طلایی برای روسیه است که تبلیغات منفی جهان عرب علیه خودش را که در یک‌دهه گذشته به اوج رسید، پاک کند.

اعراب نسبت به روسیه بی‌اعتماد بودند و حالا این بی‌اعتمادی متوجه ایالات متحده است.» شفیق می‌افزاید: «به‌نظر می‌رسد که روسیه در بن‌بست فعلی در حال شرط‌بندی روی نظامیون حاکم مصر است. با تحریم‌های احتمالی آمریکا علیه ارتش در آینده نزدیک، این معامله می‌تواند نتیجه خوبی برای مسکو داشته باشد و روسیه باید این امر را ثابت کند.»

در این میان طرح روسیه برای نابودی سلاح‌های شیمیایی سوریه به‌عنوان جایگزینی برای حمله موشکی آمریکا هم موجب محبوبیت روسیه در میان مصری‌ها شده است. برای این دسته از مصری‌ها این طرح یادآور متحد سابقی است که می‌تواند مشکلات منطقه را به صورت مسالمت‌آمیز حل کند؛ بدون مداخله منجر به شکست در عراق، مذاکره ناموفق فلسطین و اسراییل، اتحاد با رژیم‌های سرنگون‌شده یا زیر سلطه گرفتن کشورهای منطقه.

حتی پیش از رو کردن این طرح هم، مصر به دنبال ایجاد روابط قوی‌تر با روسیه و دور شدن از ایالات متحده بود. اواسط سپتامبر، نبیل فهمی وزیر امورخارجه مصر به روسیه رفت و ضمن تشکر از روس‌ها برای مداخله در سوریه، در مورد راه‌های جدید گسترش روابط مسکو- قاهره به بحث نشست. در این دیدار فهمی اظهار امیدواری کرد که توافق روسیه در مورد سوریه در نهایت منجر به رهایی جهان از مواد شیمیایی و هسته‌ای شود «بدون تبعیض و استثنا».

این قسمت از اظهارات فهمی درواقع اشاره‌ای به اسراییل، مهم‌ترین متحد آمریکا در منطقه بود که متهم به داشتن سلاح‌های شیمیایی و هسته‌ای است. حرکت دولت مصر برای تقویت رابطه با روسیه با حمایت اکثریت مصری‌ها بوده است؛ مصری‌هایی که از طرفداری ایالات متحده از مرسی، تهدید به قطع کمک‌های مالی به ارتش و مداخله نظامی این کشور در منطقه خشمگین هستند. تقریبا هر روز، روزنامه‌های مصری از شکست ایالات‌متحده در منطقه از بسیاری جهات و چگونگی دستیابی روسیه، چین و هند به موفقیت‌های جدید اقتصادی می‌نویسند.

به‌طور مثال احمدالسید الناقر، در روزنامه الاهرام چاپ مصر در یادداشتی نوشت: «مصر باید به کمک‌های سمی آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها پایان دهد و یک‌بار برای همیشه اعلام کند که به آنها نیازی ندارد. مصر باید روی همکاری‌های مالی و اقتصادی با کشورهای عربی و با دوستانی مانند روسیه، چین، هند و دیگران تمرکز کند. کشورهایی که پیش از این بدون قید و شرط رابطه داشتند.»

اوایل ماه سپتامبر هم عدلی منصور، رییس‌جمهور موقت مصر در اولین مصاحبه تلویزیونی خود گفت که روسیه و چین می‌توانند نه تنها از نظر سیاسی بلکه اقتصادی به مصر کمک کنند. رییس‌جمهور موقت مصر افزود که او و فهمی، وزیر امورخارجه مصر در حال بازنگری استراتژیک در روابط خارجی هستند و در این بازنگری بین دوستان واقعی و کسانی که در این دسته‌بندی جایی ندارند، فرق قایل شده‌اند.

از آن سو بیانیه‌های رسمی و گزارش رسانه‌های دولتی روسیه هم نشان می‌دهد که مسکو نیز به ارتش مصر تکیه زده و روی آن حساب باز کرده است. ایگور موروزف، رییس کمیته خارجی پارلمان روسیه گفت که به عقیده او «ارتش مصر همواره در بحران‌های سیاسی مصر نقش مهم و حیاتی ایفا کرده است.» موروزف، ایالات‌متحده واتحادیه اروپا را برای وضعیت فعلی مصر و حمایتشان از مرسی و اخوان‌المسلمین سرزنش می‌کند.

به گفته یک دیپلمات مصری: «پوتین اولین رهبر غیرعربی بود که پس از سرنگونی مرسی برای بازدید از مصر ابراز علاقه زیادی کرد. معلوم نیست چه زمانی او به قاهره بیاید اما زمان آمدن به مصر، او نه تنها در مورد اوضاع مصر به بحث می‌نشیند بلکه احتمالا قراردادهای تسلیحاتی را امضا می‌کند.» از زمانی که آمریکا مصر را به قطع کمک‌های مالی تهدید کرده، مصری‌ها به روسیه امیدوارند.

سرمایه‌گذاری روسیه در مصر در سال 2010 به دومیلیاردوصدمیلیون‌دلار در سال رسید و دومیلیون‌و850هزاردلاری که از گردشگری روس‌ها نصیب مصری‌ها می‌شد نیز بخش مهمی از احیای اقتصاد در حال احتضار مصر به‌شمار می‌رود.

هرچند مبادلات دوجانبه اینچنینی در تاریخ روابط دوکشور کم‌سابقه نبوده است. پیش از این هم روسیه مودبانه مصر را شریک استراتژیک خود می‌دانست و پوتین هم تنها رهبر روسی‌ای بود که از مصر بازدید کرد (در سال 2005). مبارک هم به نوبه خود پنج‌بار به مسکو سفر کرد. هرچند این عدم توازن در دیدارهای سیاسی با دومیلیون توریست روسی که سالانه به سواحل مصر می‌آمدند جبران می‌شد. روسیه به جای سلاح، غلات به مصر می‌فروخت که تقریبا 40درصد از صادرات نسبتا ضعیف روسیه را شامل می‌شد. در حدود سال‌های 2011 گردش مالی تجارت دوجانبه این دو کشور بین دومیلیاردونیم تا چهارمیلیارددلار در نوسان بوده است.

با این حال از زمان اخراج نظامیون جماهیر شوروی از مصر در زمان سادات، مسکو، مصر را متحد ایالات‌متحده می‌شناخته است. اوایل با خشم و پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی با متانت. روسیه اساسا پذیرفته بود که در خاورمیانه در جایگاه عقب‌تری باشد. درواقع از بعد از جمال عبدالناصر تقریبا مصر همواره متحد آمریکا در منطقه بوده است. آنچه در طول این سال‌ها گذشت مبارزه تلخی برای غلبه منطقه‌ای علیه ایالات متحده بود، شور ایدئولوژیک با مرگ ایدئولوژی سیاست خارجی مسکو بر باد رفت و جایگاه روسیه در بازار سلاح‌های خاورمیانه ضعیف شد. و حالا با بالا‌گرفتن احتمال ریاست‌جمهوری عبدالفتاح السیسی امید در دل روسیه بار دیگر جوانه زده است.

با این حال هنوز شک و تردیدهایی وجود دارد که دولت نظامی جدید روابط خود با ایالات‌متحده را آشکارا بر هم بزند. ایالات متحده منبع تسلیحات و آموزش نظامی فرماندهان ارتش مصر است و از آن‌سو هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که روسیه بهتر از ایالات‌متحده بتواند در منطقه عمل کند، چه به لحاظ سیاسی و چه اقتصادی. همچنین وابستگی تسلیحات نظامی مصر به آمریکا یکی از منافع امنیت ملی واشنگتن است.

از سال 1970 ارتش مصر وابستگی‌اش به سلاح‌ها، دکترین و آموزش‌های شوروی را قطع کرد و به‌شدت وابسته آمریکا شد. به گفته سفیر سابق مصر در ایالات‌متحده؛ همه تصمیم‌گیران امنیت ملی بر این باورند که حفظ رابطه با آمریکا بسیار مهم است. او البته انکار نکرد که حس ناامیدی نسبت به ایالات‌متحده در میان بسیاری از مصری‌ها وجود دارد.

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




پرونده ها
پایان قصه حلب
پرونده شجره ملعونه خبیثه آۀ سعود
پرونده تحولات یمن : مظلوم پایدار
پرونده پیروزی حزب الله در جنگ سی و سه روزه
پرونده بررسی انتخابات سوریه
پرونده واکاوی نقش ترکیه در تحولات منطقه
پرونده واکاوی نقش ترکیه در تحولات منطقه
استفاده از تسلیحات شیمیایی در سوریه
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
آخرین اخبار