نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
پیشنهاد ما
پرونده شجره خبیثه ملعونه
اندیشنامه امت واحده
پرونده تحولات یمن : مظلوم پایدار






فرار به عربستان سعودی در حال محاکمه ... به درک واصل شد ...
به زودی سرنگون خواهد شد... به زودی سرنگون خواهد شد... به زودی سرنگون خواهد شد...
صفحه اصلي > مخزن محتوای بیداری اسلامی > گفتگو 
اخبار > تمایل غرب برای به قدرت رساندن فرزند صالح همچنان وجود دارد
 


شماره خبر :٢١٩٢١٥ 

  تاریخ انتشار خبر : 1391/11/11    ا   ١٣:٠٦

پیربداغی:
تمایل غرب برای به قدرت رساندن فرزند صالح همچنان وجود دارد
«محمود پیربداغی» کارشناس مسائل یمن
پایگاه خبری تحلیلی بیداری اسلامی : تمایل غرب برای به قدرت رساندن فرزند صالح همچنان وجود دارد

به گزارش بیداری اسلامی، تحولات منطقه که از آن با نام بیداری اسلامی یاد می‌شود، دومین سال خود را پشت سر گذاشته و سومین بهار خود را در پیش دارد، این موضوع باعث شد تا در گفت‌وگو با کارشناسان حوزه، با نگاهی دقیق‌تر و موشکافانه‌تر به آنچه در این کشورها گذشته بپردازیم که حاصل آن مجموعه گفت‌وگوهایی با نام «منطقه؛ 2 سال پس از بیداری» است.

در این بخش طی گفت‌وگویی با «محمود پیربداغی» کارشناس مسائل یمن، به بررسی اوضاع این کشور پرداخته‌ایم که مشروح آن از نظر خوانندگان می‌گذرد.

  با نگاهی کوتاه به تحولات 2 ساله یمن، آیا این تحولات به اهداف خود دست یافته است؟

پیربداغی:‌ طی 2 سال گذشته تحولاتی رخ داد که ابتدای آن از زمانی بود که تحولات تونس و مصر به نقطه مشخصی رسید. البته تحولات یمن کمی طولانی‌تر شد چرا که این موضوع مربوط می‌شود به شرایط داخلی یمن و اهدافی که بازیگران خارجی داشتند.

انقلاب یمن با این هدف آغاز شد تا علی عبدالله صالح دیکتاتور 33 ساله را سرنگون کند زیرا بسیاری از گروه‌ها و مردم از روند جاری حکومت ناراضی بودند.

مخالفان عمده علی عبدالله صالح را 3 گروه تشکیل می‌دادند؛ شیعیان زیدی در شمال، جنوبی‌ها که در یمن جنوبی سابق زندگی می‌کنند و خاندان «الازهر» که پشتوانه قبیله حاشد و وابسته به عربستان سعودی هستند.

با درگیری‌های بین گارد ریاست جمهوری و قبیله حاشد، اعتراضات در حال تبدیل شدن به جنگ داخلی بود که قدرت‌‌های منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای مانند عربستان، آمریکا و اروپا که دیدند این روند به سودشان نیست آن را کنترل کرده و طرح خود را از طریق شورای همکاری خلیج فارس به انقلابیون ارائه دادند.

اگر چه شیعیان زیدی و جنوبی‌ها با آن مخالفت کردند، اما احزاب که وزنه چندانی در تحولات نداشتند، آن را پذیرفته و به ریاض رفتند و با علی عبدالله صالح توافق کردند.

بر اساس این توافق، صالح از قدرت کناره‌گیری کرد و «عبدربه منصور هادی» معاون وی به صورت موقت جانشین شد.

با این انتصاب، یک روند 2 ساله آغاز شد که طی آن قرار شد بر اساس طرح شورای همکاری، انتخاباتی در همان ابتدا برگزار شود تا منصور یک پشتوانه مردمی را کسب کند.

این مشروعیت نسبی در انتخابات تک نامزده کسب شد.

اگر چه جنوبی‌ها و شیعیان زیدی با این انتخابات مخالفت کردند، اما گروه سوم مخالفین که خاندان الأحمر بود، طرح شورای همکاری را پذیرفته و جوانان خود را از میدان تحریر خارج کردند.

این طرح از سوی عربستان ارائه شده بود و به همین دلیل خاندان الأحمر با آن موافقت کرد.

قرار بود پس از انتخابات، گفت‌وگوهای ملی شکل بگیرد که طی آن از همه گروه‌ها از جمله شیعیان زیدی دعوت شده که در آن شرکت کنند، اما سرنوشت آن مشخص نیست.

قرار است قانون اساسی تغییر یافته و به همه‌پرسی گذاشته شود و تغییراتی نیز در دولت، ارتش و نیروهای امنیتی ایجاد شود. بازتاب‌های این تغییرات کشورهای شورای همکاری را خوشحال کرد، اما شیعیان زیدی از این موضوع چندان خوشحال نیستند چرا که می‌دانند افراد دیگری منصوب می‌شوند که در جهت منافع غرب یا عربستان حرکت می‌کنند.

تغییراتی هم که در دولت موقت در حال انجام است، در جهت منافع ملت نیست.

حوثی‌ها در انقلاب یمن چه نقشی ایفا کردند و هم‌ اکنون چه وضعیتی دارند؟

پیر بداغی: گروه الحوثی از سال 1383 شمسی اولین درگیری نظامی را با دولت یمن در صعده داشت. جنگ اول اینگونه آغاز شد که ارتش برای دستگیری «حسین بدرالدین الحوثی» وارد استان شمالی صعده شد که با مقاومت مسلحانه وی و همراهانش روبرو شد که سرانجام، 3 ماه درگیری مسلحانه منجر به کشته شدن حسین بدرالدین و افراد وی شد.

با این وجود تنش‌ها بین حوثی‌ها و حکومت صالح متوقف نشد تا جنگ‌های دیگری شکل گرفت و در طول 5 سال 6 جنگ را شاهد بودیم که حوثی‌ها در طول این 6 جنگ قدرتمندتر شدند و تعداد افرادی که به آنها پیوستند، بیشتر و سازمان یافته‌تر بود که توانستند جنگ ششم را علیرغم آنکه 2 ارتش(یمن و عربستان) به آنها حمله کرد، مدیریت کنند، ثابت کردند که این جریان از تحولات سیاسی یمن حذف‌شدنی نیست.

حوثی‌ها پس از جنگ ششم تا سال 1390 در حال بازسازی خود بودند و در این سال که بیداری اسلامی در منطقه آغاز شد به همراه سایر گروه‌های مردمی در میدان تحریر شرکت کردند و به همراه مردم این سرزمین خواهان تغییر و احقاق حقوق خود بودند.

علیرغم آنکه پیشنهادات زیادی به گروه الحوثی شد که جنگ مسلحانه را آغاز کنند، به هیچ عنوان وارد فاز نظامی نشدند و به صورت مدنی اعتراضاتشان را پیگیری کردند.

زمانی که طرح شورای همکاری خلیج فارس، علیرغم مخالفت جنوبی‌ها و حوثی‌ها به تصویب رسید و به مرحله اجرا گذاشته شد، بسیاری از جوانان مستقل و حوثی‌ها با طرح شورای همکاری مخالف بودند، چرا که در این طرح منافع مردم یمن لحاظ نشده بود و بیشتر منافع قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در نظر گرفته شده بود.

گروه الحوثی طی 2 سال که از ابتدای تحولات بیداری اسلامی گذشت، فعالیت‌های خود را در استان صعده ادامه داد و علاوه بر استان صعده در استان‌های همجوار نیز دنبال کرد و با توجه به اینکه از وضعیت نظامی خوبی هم برخوردار شده بود در درگیری‌های جزئی که در آن مناطق ایجاد شد، مسلط بود و الان علاوه بر استان صعده در چند استان حضور قوی دارد که این حضور باعث حساسیت‌هایی در صنعا شده است.

چه حساسیت‌هایی و از جانب کدام کشورها یا جریانات؟

پیربداغی: از آمریکا و عربستان گرفته تا برخی گروه‌های سیاسی یمن که خواهان قدرت‌گیری شیعیان نیستند، حساسیت‌هایی نشان داده‌اند.

با توجه به این موضوع احتمال درگیری در آینده نیز وجود دارد و اگر دولت موقت در صنعا مستقر شود و باز هم شیعیان زیدی و گروه الحوثی همراهی نکنند، احتمال بروز جنگ هفتم صعده هست.

با این حال عبدالملک الحوثی که فرمانده گروه حوثی‌هاست با تدبیر از هرگونه درگیری با دولت جلوگیری کرده، مگر در مواردی که برخی قبایل و گروه‌ها با درگیری نظامی تلاش داشتند چیزی را به آنها تحمیل کنند که از خود دفاع کرده‌اند. حوثی‌ها به هیچ عنوان از قدرت نظامی که در اختیارشان است استفاده نکرده‌اند و تدبیر و خویشتنداری کردند تا وارد جنگ ناخواسته نشوند.

آیا حوثی‌ها در جریان گفت‌وگوهای ملی حضور دارند؟

پیربداغی: گروه الحوثی‌ در گفت‌وگوهای ملی نماینده داشته و شرکت کرده، اما هنوز به نتیجه مشخصی نرسیده است. در دولت موقت فعلی هم سهم چندانی نه برای نمایندگان جنوب در نظر گرفته شده و نه شیعیان زیدی و این موضوع منجر به آن می‌شود که در آینده اعتراضاتی هم از سوی مردم جنوب و شیعیان زیدی که بخش وسیعی از مردم یمن را تشکیل می‌دهند، صورت بگیرد.

اگر قرار باشد منافع همه مردم لحاظ شود، باید نمایندگان جنوبی‌ها و زیدی‌ها در دولت موقت، نهادهای سیاسی و فرآیندهایی که در صنعا جریان دارد، حضور داشته باشند.

حذف این 2 گروه بزرگ باعث می‌شود که آینده وضعیت سیاسی یمن مبهم باشد.

  تنش‌های بین علی عبدالله صالح و رئیس جمهور جدید را در چه راستایی ارزیابی می‌کنید؟

پیربداغی: عبدربه منصور هادی با توجه به اعتمادی که کشورهای منطقه و گروه‌های داخلی به وی داشتند باید آزادی عملی برای اعمال تغییرات موردنظر خود ‌داشته باشد تا این 2 سال را بر اساس طرح شورای همکاری با موفقیت سپری کند.

فارغ از اینکه طرح از اساس دارای اشکالات جدی است و جنوبی‌ها و شیعیان زیدی به صورت قابل توجهی در این فرآیند سیاسی مشارکت نداشتند.

خانواده و افراد قبیله علی عبدالله صالح هنوز پست‌های کلیدی را در اختیار داشته و تمایل دارند پست‌ها را همچنان در اختیار داشته باشند که این موضوع با منافع خاندان الاحمر در تضاد است و همینطور با گروه جدیدی که روی کار آمده است.

زمانی که دولت جدید قصد داشت، منتسبین رئیس جمهور سابق را از ارکان حکومت کنار بگذارد، علی عبدالله صالح حساسیت نشان داد تا این تحولات شکل نگیرد، اگر چه تغییرات در سیستم نیز در راستای تامین منافع عربستان سعودی است و نه مردم.

تغییر ساختار ارتش و نقش فرزند علی عبدالله صالح در حکومت جدید را چطور ارزیابی می‌کنید؟

پیربداغی: آمریکایی‌ها از یک دهه پیش قصد داشتند که فرزند علی عبدالله صالح را به قدرت برسانند، اما اعتراضات مردمی باعث شد که موروثی شدن قدرت از سوی علی عبدالله صالح کنار گذاشته شود و خودش دوباره در انتخابات شرکت کرد.

تمایل به قدرت رسیدن فرزند علی عبدالله صالح از سوی غرب باز هم وجود دارد، چرا که اگر آنها خاندان صالح را از دست بدهند بخش عمده یمن در اختیار گروه‌های وابسته به عربستان قرار می‌گیرد که احتمال به قدرت رسیدن القاعده در این کشور قوت می‌گیرد و غرب از این موضوع نگران بوده و تمایل دارد که خاندان صالح همچنان در مسند قدرت باقی بمانند.

ابقای خاندان صالح در دولت، ارتش و سایر پست‌ها، تمایل بخشی از کشورهای عربی نیز می‌باشد.

اتهامات به ایران در تحولات یمن را چطور ارزیابی می‌کنید؟

پیر بداغی: این اتهامات سابقه طولانی داشته و از 33 سال پیش وجود دارد، یعنی از زمان پیروزی انقلاب اسلامی در ایران که علی عبدالله صالح حاکم یمن شمالی بود و در زمان جنگ نیز با رژیم صدام روابط خوبی داشت. از سوی دیگر شیعیان زیدی به دلیل پیشینه تاریخی و اعتقاداتشان، گرایش فکری قوی به ایران و انقلاب اسلامی داشته‌اند و به همین دلیل حکومت صالح با ایران مشکلاتی را داشته و دولت نیز مانع ارتباط شیعیان با ایران می‌شده است.

این تنش‌ها در طول جنگ‌های صعده شدت بیشتری یافت و دولت اتهامات بیشتری را به ایران وارد کرد؛ در حالیکه استان صعده و مناطق اطراف آن هیچگونه راه جغرافیایی برای ورود یک خارجی را ندارد، چرا که شمال آن به عربستان محدود است و از جنوب نیز به استان‌های صنعا و مرکز یمن راه دارد و راهی نیست که حکومت ایران با آنها ارتباطی داشته باشد و تنها موضوع گرایش فکری شیعیان زیدی به ایران اسلامی است و هیچگونه ارتباط به معنای حمایت مالی و لجستیکی از آنها صورت نمی‌گیرد.

همین گرایش‌ فکری و روحی شیعیان یمن باعث شد که حکومت سخت‌گیری بیشتری داشته باشد و در طول 8 سال اخیر حضور ایرانیان در یمن را کاهش دهد و تنها بیمارستان ایرانی در آنجا و نیز کرسی زبان فارسی در دانشگاه یمن تعطیل و کادر سفارت ایران به حداقل رسید و ایرانیان مقیم آنجا که به تجارت مشغول بودند، مجبور شدند سرمایه‌های خود را رها کرده و خاک یمن را ترک کنند. همه این موارد ناشی از نگرانی حکومت یمن از قدرت‌گیری مجدد شیعیان در این کشور است.

برای اتهامات یمن علیه ایران هیچ مستندات جدی ارائه نشده و برخی نیز سندسازی بوده که از جمله آنها می‌توان به ضبط کشتی صیادی ایرانی اشاره کرد که با عنوان قاچاق سلاح صورت گرفت، در حالیکه کشتی‌های صیادی ایران در سواحل دریای عمان رفت و آمد دارند.

چرا این اتهامات از سوی رئیس جمهور جدید نیز مطرح می‌شود؟

پیر بداغی: این اتهام زنی‌ها ادامه همان روندی است که در دوران علی عبدالله صالح وجود داشت و مقامات امنیتی این کشور گزارشات دروغین را ارائه می‌دهند تا رئیس جمهور جدید نیز واکنش نشان دهد. این موضوع ناشی از نگرانی است که ایران در این سرزمین حضور پیدا نکند.

البته اهداف دیگری نیز در ورای این خبرسازی‌ها وجود دارد که حکومت یمن تلاش دارد، از این طریق از عربستان و کشورهای خلیج فارس امتیاز بگیرد. بر همین مبنا به بزرگنمایی خطر ایران می‌پردازد و همین هدف نیز در ارتباط با غربی‌ها دنبال می‌شده است.

2 سال از انقلاب گذشت آیا این به پاخیزی مدیریت شد و از بین رفت یا اینکه مردم تا به نتیجه رسیدن به حرکت خود ادامه می‌دهند؟

پیربداغی: طی 2 سال گذشته غرب و عربستان احساس نگرانی شدیدی از تحولات یمن داشتند و مقاومت زیادی صورت گرفت تا اینکه طرح شورای همکاری خلیج فارس ارائه شد که کناره‌گیری علی عبدالله صالح را به همراه داشت.

عدم فرار علی عبدالله صالح و مدیریت تحولات بحرین نشان می‌دهد که غرب و عربستان نگاهی متفاوت نسبت به تحولات یمن و بحرین دارند. سیاست آمریکا و عربستان در این شبه جزایر با شمال آفریقا کاملاً متفاوت است و تحولات این 2 کشور را در مسیرهایی هدایت می‌کنند که به منافعشان کمترین آسیب را وارد کند.

در یمن با توجه بافت قبیله‌ای، امکان سرکوب گسترده وجود نداشت و نگرانی این بود که قبایل وارد صنعا شوند و جنگ داخلی شکل بگیرد که در آن صورت کنترل تحولات از دست همه خارج می‌شد، لذا طرح شورای همکاری ارائه شد تا منافع خودشان حفظ شود.

یمن موقعیت استراتژیکی دارد که اگر کنترل تحولات این کشور از دست عربستان و غرب خارج شود، تأثیر خود را روی شبه جزیره عربستان خواهد گذاشت و امنیت شبه جزیره و گذرگاه‌های انرژی به خطر خواهد افتاد، لذا به هر قیمتی که شده نخواهند گذاشت که کنترل منطقه از دستشان خارج شود.

در این راستا از القاعده نیز به عنوان یک مترسک استفاده می‌کنند تا برخی تحرکات نظامی خود را توجیه کنند، یعنی زمانی که قصد دارند ناو وارد خلیج عدن کنند در این خلیج مستقر شوند، القاعده به طور صوری دست به تحرکاتی می‌زند تا ناوهای انگلیسی و آمریکایی برای مبارزه با القاعده وارد میدان ‌شوند.

طی هفته‌های گذشته شاهد بوده‌ایم که هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی عملیات‌هایی را بر فراز سرزمین یمن داشته و مانند پاکستان و افغانستان دست به کشتار مردم می‌‌زنند، گویی که هیچ دولتی در یمن مستقر نیست.

این همان موضوعی است که در سال 1383 مورد اعتراض حسین بدرالدین الحوثی قرار گرفت که وی نسبت به حضور نظامی- امنیتی آمریکا در یمن اعتراض کرد که جنگ‌های صعده را رقم زد.

یمن برای غرب آنقدر اهمیت دارد که در این کشور حضور نظامی دارد و برای توجیه این حضور نظامی نیاز به بهانه ‌است که القاعده بهترین بهانه می‌باشد؛ علیرغم آنچه در رسانه‌ها عنوان می‌شود، القاعده خطری برای غرب ندارد.

غرب با هر عاملی که مانع اجرای طرح شورای همکاری شود برخورد جدی می‌کند و از جمله اشاره‌هایی که دارند به گروه الحوثی است که اقتدار نظامی این گروه در شمال یمن را مانع پیشبرد اهداف خود می‌دانند و احتمال اینکه در آینده برخورد نظامی پیش آید وجود دارد.

امیدواریم این اتفاق رخ ندهد که پیش‌بینی آن کمی دشوار است چرا که ماهیت جنگ احتمالی آینده با 6 جنگ گذشته بسیار متفاوت است و نتایج متفاوتی خواهد داشت.

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




پرونده ها
پایان قصه حلب
پرونده شجره ملعونه خبیثه آۀ سعود
پرونده تحولات یمن : مظلوم پایدار
پرونده پیروزی حزب الله در جنگ سی و سه روزه
پرونده بررسی انتخابات سوریه
پرونده واکاوی نقش ترکیه در تحولات منطقه
پرونده واکاوی نقش ترکیه در تحولات منطقه
استفاده از تسلیحات شیمیایی در سوریه
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
آخرین اخبار