نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
پیشنهاد ما
پرونده شجره خبیثه ملعونه
اندیشنامه امت واحده
پرونده تحولات یمن : مظلوم پایدار






فرار به عربستان سعودی در حال محاکمه ... به درک واصل شد ...
به زودی سرنگون خواهد شد... به زودی سرنگون خواهد شد... به زودی سرنگون خواهد شد...
صفحه اصلي > مخزن محتوای بیداری اسلامی > یادداشت 
اخبار > چالش‌های امنیتی لیبی یک سال پس از سقوط قذافی
 


شماره خبر :١٩٢٤٦٧ 

  تاریخ انتشار خبر : 1391/09/12    ا   ١٢:٥٤

چالش‌های امنیتی لیبی یک سال پس از سقوط قذافی
مریم فتاحی منش ، پژوهشگر مسائل خاورمیانه
پایگاه خبری تحلیلی بیداری اسلامی : چالش‌های امنیتی لیبی یک سال پس از سقوط قذافی

مریم فتاحی منش   ا      اعتراضات مردم لیبی از ۱۳ ژانویه ۲۰۱۱ میلادی، در این کشور آغاز شد و از روز ۱۷ فوریه  بشکلی گسترده‌تر و به‌تدریج بصورت شورش سراسری درآمد که با برخوردهای خونین و خشونت‌آمیز حاکمیت با مردم معترض روبرو شد. شورای امنیت سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه‌ای دارایی‌های معمر قذافی و ده نفر از نزدیکان وی را توقیف نموده و مسافرت آنان به سایر نقاط جهان را محدود ساخت.

در ۲۲ اوت مخالفین به طرابلس نفوذ کردند و وارد میدان سبز شدند. مخالفان در ۲۳ اوت توانستند با گذر از باب العزیزیه به محل اقامت قذافی وارد شوند. سرانجام در20 اکتبر2012( ۲۸ مهرماه)، سرت آخرین پایگاه معمرقذافی سقوط کرد و معمر قذافی کشته شد.

کشته شدن معمر قذافی فصل جدیدی از تاریخ لیبی را برای لیبیایی‌ها ورق زد. ناتو و غرب سرمست از پایان موفقیت‌آمیز عملیاتشان لیبی ویران شده را به حال خود رها کردند و مردم لیبی نیز شادمان از این‌که توانستند دیکتاتوری 42 ساله قذافی را ساقط کنند به فردایی بهتر چشم دوختند. اکنون یک سال از آن واقعه گذشته است؛ آیا به‌راستی مردم لیبی طعم آزادی، امنیت و رفاه را چشیدند؟ در این مقاله به بررسی وضعیت امنیتی لیبی پس از مرگ سرهنگ می‌پردازیم.

با توجه به گذشت بیش از  یک سال هنوز هواداران و بازمانده‌های قذافی اجازه نداده‌اند لیبی رنگ آرامش را به خود ببیند؛ به‌طوری که محمد مقریف، رئیس کنگره ملی لیبی اعلام کرده است که «این کشور پس از گذشت یک سال از مرگ قذافی هنوز به‌طور کامل آزاد نشده است». بنی‌ولید به پایگاه اصلی شورشیان تبدیل شده و شاهد درگیری‌های گسترده است. با‌وجود گذشت یک سال این اوضاع موجب تضعیف کشور به نفع افراد و گروه‌ها برای به چالش کشیدن اقتدار دولت، هرج و مرج، اقدام به بازداشت بدون محاکمه، شکنجه و چپاول لیبی شده است.
ناامنی‌ها در لیبی آن‌قدر گسترده است که همزمان با سالگرد کشته شدن قذافی خبرهایی از بازداشت موسی ابراهیم، سخنگوی رژیم سابق و مرگ خمیس، جوان‌ترین پسر قذافی منتشر شده است. تلویزیون دولتی لیبی نیز اعلام کرده است خمیس قذافی که در زمان حکومت پدرش رهبری یک یگان نظامی به نام «تیپ خمیس» را برعهده داشت در درگیری‌های شهر بنی‌ولید کشته شده است.

بنی‌ولید در ۱۴۰ کیلومتری جنوب شرق طرابلس هنوز هم پس از یک‌ سال پایگاه شورشیان و پناهگاه بازمانده‌های قذافی است. پایگاه شورشیان بنغازی، مصراته و زینتان نیز به‌طور فزاینده‌ای از رژیم جدید طرابلس فاصله گرفته و مستقل عمل می‌کنند.

لیبی هنوز فاقد دولت قدرتمند مرکزی برای اداره کشوراست. از طرفی دیگر تاخیر و سهل‌انگاری در تاسیس ارتش و پلیس حرفه‌ای نیز بار مشکلات این کشور را بیشتر کرده است. پست‌های ایست ‌بازرسی در ابتدای شهرهای لیبی مانند مصراته بیشتر از آنکه شبیه ورودی شهرها باشند به مرزهای بین‌المللی شباهت دارند. شهرها اکنون هرکدام به جای آنکه بخشی از یک کشور باشند شبیه به مناطقی خودمختار شده‌اند که توسط نیروهای شبه‌نظامی اداره می‌شوند. در نبود دولت مرکزی این نیروهای شبه‌نظامی مستقل یا وابسته به قبایل هستند که قدرت را در اختیار دارند و فرمانروایی می‌کنند. بعضی از آنها با  وجود نداشتن دستگاه قضایی برای خودشان محاکمه برگزار می‌کنند و زندان دارند.

واقعیت این است که لیبی امروز از حضور گروه‌های شبه‌نظامی متعدد که برخی تا چند‌ماه قبل شمار آنها را بالغ بر سیصد گروه تخمین زده‌اند، ازجمله صد گروه کوچک و بزرگ در پایتخت (طرابلس) رنج می‌برد. در این میان مسلحین مصراته و زنتان به تجهیزاتی مانند تانک و راکت‌انداز و تیربار مجهز هستند که می‌توانند به‌راحتی حداقل در برخی مناطق کشور را ناامن کنند. این موضوع را هم باید مد نظر داشت که طرفداران معمر قذافی هنوز در این کشور زندگی می‌کنند و هستند قبائلی که معمر قذافی را رهبر بزرگ تاریخ این کشور می‌دانند و مطمئنا با دولت مرکزی لیبی همکاری نخواهند کرد.

تلاش‌های شورای انتقالی در گذشته و دولت الکیب (نخست‌وزیر منتخب دولت موقت) برای جمع‌آوری سلاح از دست مردم و گروه‌ها، همچنین تلاش برای شکل دادن یک ارتش و پلیس واحد و مقتدر هنوز به نتیجه نرسیده است و بازداشت‌ها و آدم‌ربایی‌ها ـ مانند آنچه بر سر نیروهای هلال احمر ایران آمد ـ به‌خوبی از فراگیری ناامنی در لیبی حکایت دارد.

در این میان بی‌ثباتی سیاسی نیز مزید بر علت شده است. اگرچه انتخابات مجلس سه ماه قبل در لیبی در شرایط نسبتا مطلوبی برگزار شد، اما حاصل آن هنوز نتوانسته است با وجود تشکیل یک دولت جدید، ثبات سیاسی را برای کشور نوید دهد. در نتیجه انتخابات، اتحادیه نیروهای ملی (موسوم به لیبرال‌ها) توانست با فاصله نسبتا زیادی از حزب عدالت و سازندگی (اخوان‌المسلمین) پیشی بگیرد. اما نباید از نظر دور داشت که از دویست نماینده مجلس، صد و بیست نفر، در هیأت مستقل و با سلایق و رویکردهای قبیله‌ای و جمعیتی مختلف به مجلس راه یافته‌اند و تلاش دو حزب اصلی کشور که تنها کنترل هشتاد کرسی را در اختیار دارند برای ایجاد ائتلاف و اتحاد با این طیف گسترده و رسیدن به اکثریت برای تشکیل دولت آسان نیست.

از آن‌چه ذکر کردیم می‌توان دریافت که انقلابیون لیبی هرچند درصدد افزایش رفاه، آزادی، برابری و امنیت بیشتر نسبت به حکومت پیشین خود بوده‌اند؛ تاکنون نتوانسته‌اند این مهم را برآورده کنند. تشکیل دولت انتقالی و تصمیماتش، تشکیل مجلس جدید و حتی تشکیل دولت جدید تحت تاثیر دخالت خارجی قرار گرفت و وضعیتی را به‌وجود آورد که امروز در لیبی نظاره‌گر آن هستیم. دورانی که عدم وحدت ملی و همگرایی مردمی در آن ممکن است به جنگ داخلی دیگر، تجزیه لیبی و حتی سلطه غرب بر این کشور منجر شود. شاید اگر دیگر بار زمان به عقب بازمی‌گشت، مردم لیبی ترجیح می‌دادند دیکتاتوری چون قذافی را با حداقل وضعیت امنیت اقتصادی و اجتماعی در مسند قدرت نگه دارند تا این‌که شرایط را برای دخالت نیروهای نظامی خارجی و تبعات آن فراهم کنند. هرچند که تمام موارد گفته شده نمی‌تواند اقدامات و ظلم‌های دیکتاتوری چون قذافی را تطهیر کند.

امتیازدهی
برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




پرونده ها
پایان قصه حلب
پرونده شجره ملعونه خبیثه آۀ سعود
پرونده تحولات یمن : مظلوم پایدار
پرونده پیروزی حزب الله در جنگ سی و سه روزه
پرونده بررسی انتخابات سوریه
پرونده واکاوی نقش ترکیه در تحولات منطقه
پرونده واکاوی نقش ترکیه در تحولات منطقه
استفاده از تسلیحات شیمیایی در سوریه
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر را وارد کنید:
عضویت
آخرین اخبار